Παρασκευή, 8 Σεπτεμβρίου 2017

ΒΙΒΛΙΟΛΟΓΙΕΣ 2: Η ΑΥΓΗ ΤΟΥ "ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ" ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΟΣ

COMICOGRAFIMATA
G_ ΟΙΚΟΘΕΝ
ΒΙΒΛΙΟΛΟΓΙΕΣ

[2] Η ΑΥΓΗ ΤΟΥ "ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ" ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΟΣ



2. Η αυγή του «γυναικείου» μυθιστορήματος

Τρεις χιλιάδες χρόνια περίπου μετράει ο γραπτός λόγος, η γραπτή λογοτεχνία, αν ως αφετηρία λάβουμε τη μεταφορά των ραψωδιών των Ομηρικών Επών στο «χαρτί», και περισσότερα η προφορική. Τι να ειπωθεί παραπάνω από τα όσα έγραψαν τα ιερά τέρατα της Τέχνης του λόγου, ο Όμηρος, ο Ντοστογιέφσκι, ο Καμύ, ο Κάφκα, ο Καζαντζάκης (τα τρία φοβερά «Κ», που λέω εγώ), ο Στάινμπεκ, ο Όσκαρ Γουάιλντ, ο Γκαίτε, κ.ά., που σήκωσαν ως τον ουρανό το παγκόσμιο λογοτεχνικό οικοδόμημα; Απολύτως τίποτε! 

Κι όμως τα ανήσυχα πνεύματα συνεχίζουν να συν(αντ)αγωνίζονται στο χάρτινο στίβο, πατώντας γερά στα εφαλτήρια που άφησαν οι μέγιστοι τεχνίτες της διήγησης. Οι επιρροές λογικές, αναπόφευκτες, πάντα αναγνωρίσιμες κι εξομολογημένες. Λογοτέχνες και συγγραφείς κάθε εμβέλειας σ’ ολόκληρο τον κόσμο πασχίζουν να ξεχωρίσουν αναμασώντας τα ίδια και τα ίδια, ειπωμένα με διαφορετικό τρόπο από τον καθένα. Στην ατέρμονη αυτή πορεία οι υπηρέτες του Λόγου είναι αλήθεια ότι ανακάλυψαν πρωτότυπους τρόπους έκφρασης, διαφορετικά ύφη, άλλου τύπου υποθέσεις και θεματολόγια που γεννήθηκαν από τις νέες πολιτισμικές εκφάνσεις κι αξίες, τα νέα ήθη και έθιμα. Ωστόσο, λίγοι κατάφεραν να ξεχωρίσουν, όχι πως δεν υπήρχαν κι άλλοι, αλλά οι συγκεκριμένοι είχαν την τύχη με το μέρος τους. Την εκδοτική εύνοια. Ας μην κρυβόμαστε, τα μπεστ σέλερς επιβάλλονται, δε δημιουργούνται εν τοις πράγμασιν από τους αναγνώστες.
Το ερωτικό, αισθηματικό μυθιστόρημα υπήρχε από την αρχαιότητα ακόμη, όμως μετά τον Ιούδα, που φιλούσε υπέροχα της Μάιρας Παπαθανασοπούλου παρέκκλινε, διαφοροποιήθηκε, δημιουργώντας ένα καινοφανές λογοτεχνικό είδος. Η διαπίστωση πως η αντρική πέννα αδυνατεί να αποδώσει στην αληθινή τους διάσταση τις ερωτικές σχέσεις των ανθρώπων, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, οι γυναίκες συγγραφείς ανέλαβαν να καλύψουν, να συμπληρώσουν αυτό το κενό. Τόσα χρόνια η λογοτεχνία μίλησε για όλα τα ανθρώπινα πάθη δίνοντας έμφαση στη δυστυχία, στον πόνο, στη φτώχια, στην κακομοιριά, και λησμόνησε ή παραγκώνισε υποκριτικά να περιγράψει το ερωτικό πάθος (σημ.: όχι τον έρωτα ως συναίσθημα) στις πραγματικές του διαστάσεις, φοβούμενη μην περιπέσει σε γκρίζες λογοτεχνικές ζώνες, κατηγορηθεί από την κριτική πως αποβλέπει στη διέγερση του γενετήσιου ένστικτου, όταν οι άλλες Καλές Τέχνες το κάνουν επί αιώνες χωρίς κανένα πρόβλημα (με εξαίρεση την καρατόμηση των γυμνών γλυπτών της αρχαιότητας από τους μισαλλόδοξους). Μετά την Μ. Παπαθανασοπούλου πολλές γυναικείες πένες απελευθερώθηκαν κι οι εκδότες καλοείδαν την αλλαγή. Το νέο «γυναικείο» μυθιστόρημα ζωντάνεψε το χώρο του βιβλίου, απόκτησε ένα πιστό αναγνωστικό κοινό. Οι γυναίκες παρακολουθούν την κίνηση αυτών των βιβλίων, ανταλλάσσουν τόμους, όπως κάποτε τα πιτσιρίκια (εμείς) έκαναν το ίδιο με τον Μικρό Ήρωα. Οι θεωρητικοί στέκουν άναυδοι μπροστά σ’ αυτό το φαινόμενο που τους βρήκε απροετοίμαστους, ξεχνώντας ότι ο Καραγάτσης που αγνόησε επιδεικτικά τη στεγνή κριτική και κατηγορήθηκε ως λάγνος διαβάζεται ως τα σήμερα απ’ όλες τις ηλικίες και τα βιβλία του ανατυπώνονται συνεχώς. Τα βιβλία αυτά κατηγορήθηκαν ως παραλογοτεχνία, αφήνοντας να ίπταται η άποψη πως όλοι μπορούν να γράψουν έτσι, αλλά το αποφεύγουν γιατί το είδος δε χαρακτηρίζεται καλή λογοτεχνία. Αλλά αγαπητοί μου καλή λογοτεχνία είναι αυτή που χειρίζεται καλά το λόγο, τη γλώσσα, κι όχι αυτή που επιλέγει από το θεματολόγιο το καλό θέμα κατά το δοκούν. Εν κατακλείδι ο αναγνώστης θέλει από το συγγραφέα να του πει την αλήθεια, να μην του κρύβει πράγματα, ανθρώπινες πλευρές, δραστηριότητες. Το βιβλίο διαμορφώνει κοινωνικές συμπεριφορές, αλλοίμονο αν κλείνει τα μάτια στην πιο ζωντανή έκφραση της ζωής: τον έρωτα. Το αναγνωστικό κοινό, από τη στιγμή που αντιλήφθηκε (τις τελευταίες δεκαετίες) πως παίζει τον κυριότερο κρίκο στην αλυσίδα συγγραφή-βιβλίο-ανάγνωση, εκδικείται και στέλνει στο Μουσείο τα άνυδρα βιβλία, προτιμάει τη ζωογόνο φύση απ’ τη θανατερή κι αποπνικτική έρημο που του κλείνει την ανάσα.


Φυσικά δεν αναφέρομαι, ούτε επικροτώ, τις συγγραφικές ακρότητες, την πορνογραφία, όπως επί παραδείγματι είναι ο «Χασάπης» της Γαλλίδας Αλίνα Ρέγες. 
(συνεχίζεται)

CG-02-02-13-2

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου